भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात पंजाब केसरी लाल लजपतराय यांचे नाव स्वर्णाक्षरांनी कोरले गेले आहे. त्या महान वीराला विनम्र नमन. इंग्रजांच्या अन्यायकारक राजवटीविरुद्ध त्यांनी निर्भीडपणे आवाज उठवला. ब्रिटिश हुकूमशाहीच्या लाठ्या त्यांच्या शरीरावर कोसळल्या, पण त्यांच्या विचारांची आणि देशप्रेमाची ज्योत कधीही विझली नाही.
लाल लजपतराय यांनी केवळ अन्याय सहन केला नाही, तर त्याविरोधात संपूर्ण देशाला जागे केले. सायमन कमिशनच्या विरोधातील आंदोलनात झालेल्या अमानुष मारहाणीने त्यांच्या शरीराला जखमा दिल्या, पण त्याच शहादतीने कोट्यवधी भारतीयांच्या मनात स्वातंत्र्याची ज्वाला पेटवली. “माझ्या शरीरावर पडलेला प्रत्येक फटका ब्रिटिश साम्राज्याच्या शवपेटीतील खिळा ठरेल,” हे त्यांचे शब्द आजही प्रेरणादायी आहेत.
त्यांचे जीवन धैर्य, त्याग आणि राष्ट्रभक्तीचे प्रतीक आहे. त्यांनी दिलेल्या बलिदानामुळेच भारत स्वतंत्र होण्याच्या दिशेने अधिक वेगाने पुढे गेला. अशा या महान क्रांतिकारकाला कोटी-कोटी प्रणाम.
हा लेख ऐतिहासिक संदर्भांवर व सार्वजनिक माहितीवर आधारित आहे. कोणाच्याही भावना दुखावण्याचा हेतू नाही. हा मजकूर केवळ शैक्षणिक व प्रेरणादायी उद्देशाने सादर करण्यात आला आहे.