गंभीर आजारावर उपचार घेतल्यानंतर समाजसेवेचा मार्ग निवडणाऱ्या हर्षदा तेमघरे यांची प्रेरणादायी कहाणी.
पुण्यातील हर्षदा प्रकाश तेमघरे यांच्या आयुष्यात वयाच्या अवघ्या ३२–३३ व्या वर्षी मोठे संकट आले. त्यांच्या चेहऱ्यावर प्रचंड सूज येऊ लागली. जवळपास चार महिने विविध तपासण्या करूनही आजाराचे नेमके कारण समोर आले नाही. अखेर छातीच्या एक्स-रेमध्ये मोठी गाठ आढळली. पुढील तपासणीत त्यांना लिम्फोमा (लसीका संस्थेचा कर्करोग) असल्याचे निदान झाले.
या कठीण काळात हर्षदा आणि त्यांचे पती प्रकाश तेमघरे यांनी धैर्याने परिस्थितीचा सामना केला. उपचारांचा खर्च मोठा होता. कुटुंबीयांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सुरुवातीला केमोथेरपी आणि रेडिएशन उपचारांसाठी सुमारे २० ते २२ लाख रुपये खर्च येण्याची शक्यता होती.
उपचारांदरम्यान दोन केमोथेरपी सायकलनंतर गाठ कमी झाल्याचे कुटुंबीयांनी सांगितले. मात्र, उपचारांचा कालावधी पूर्ण करण्याबाबत डॉक्टरांचा सल्ला महत्त्वाचा होता. या अनुभवाने हर्षदा यांना जीवनाकडे पाहण्याची नवी दृष्टी दिली.
आजारातून सावरल्यानंतर हर्षदा यांनी आपले आयुष्य समाजासाठी उपयोगी ठरवण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी अन्नदानाच्या कार्याला सुरुवात केली. सेंद्रिय शेती करणाऱ्या 'अभिनव फार्मर्स क्लब'शी त्यांचा संपर्क आला. या समूहाच्या मदतीने त्यांनी पौष्टिक, घरगुती जेवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा उपक्रम सुरू केला.
त्यांच्या स्वयंपाकघरात पारंपरिक पद्धतीने अन्न तयार करण्यावर भर दिला जातो. विविध डाळी, तांदूळ, मसाले आणि पौष्टिक धान्यांचा वापर करून जेवण तयार केले जाते. भरडधान्यांचाही त्यांच्या उपक्रमात समावेश आहे.
कोविड-१९ च्या काळात अनेक रुग्णांना घरगुती जेवण मिळणे कठीण झाले होते. त्या काळात या उपक्रमाने सुमारे ८०० रुग्णांपर्यंत जेवण पोहोचवल्याचे वृत्तात नमूद आहे.
आज हा उपक्रम हिंजवडी, वाकड आणि आसपासच्या भागांमध्ये दररोज एक हजाराहून अधिक डबे पुरवतो. जैन भोजनासह विविध प्रकारचे जेवण उपलब्ध करून दिले जाते.
या कार्यातून सुमारे २० महिला बचत गटाच्या माध्यमातून रोजगार मिळवत आहेत, तर आठ रिक्षाचालक जेवणाच्या डब्यांचे वितरण करतात. त्यामुळे हा उपक्रम केवळ अन्नदानापुरता मर्यादित न राहता महिला सक्षमीकरण आणि रोजगारनिर्मितीलाही हातभार लावत आहे.
हर्षदा यांनी पुढे स्वतःच्या जमिनीवर शेती करण्यासही सुरुवात केली. त्यांना 'महिला शेतकरी' प्रमाणपत्र मिळाले असून, त्यांच्या कार्याची दखल विविध स्तरांवर घेण्यात आली आहे.
हर्षदा तेमघरे यांची कहाणी आपल्याला शिकवते की आयुष्यातील कठीण प्रसंग माणसाला नव्या दिशेने वाटचाल करण्याची प्रेरणा देऊ शकतात. स्वतःच्या संघर्षातून सावरल्यानंतर इतरांच्या जीवनात आनंद निर्माण करण्याचा त्यांचा प्रयत्न खरोखर प्रेरणादायी आहे.
“शेवटी मार्ग नक्की सापडतो,” हा त्यांचा आशावादी संदेश संकटांचा सामना करणाऱ्या अनेकांना धीर देऊ शकतो.
माणुसकी, सेवाभाव आणि जिद्द यांच्या बळावर स्वतःच्या आयुष्याला नवा अर्थ देता येतो, हे हर्षदा तेमघरे यांच्या प्रवासातून दिसून येते.
Disclaimer (अस्वीकरण): हा लेख उपलब्ध वृत्तातील माहितीनुसार जनजागृती आणि प्रेरणेसाठी तयार केला आहे. कर्करोग होण्याची कारणे अनेक असू शकतात. आहार किंवा जीवनशैलीमुळेच हर्षदा यांना कर्करोग झाला, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. सेंद्रिय अन्न, हळद, तुळस किंवा घरगुती काढे हे कर्करोगावरील सिद्ध उपचारांचा पर्याय नाहीत. कर्करोगाचे निदान झाल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार उपचार घेणे आवश्यक आहे. कोणतेही घरगुती उपाय सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.