नवी दिल्ली : १५ जून : भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील संरक्षण सहकार्य अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले जात असून, भारत सरकारने संरक्षण क्षेत्रात "मेक इन इंडिया" धोरणाला प्राधान्य देत स्थानिक उत्पादन, सह-विकास (Co-development), सह-डिझाइन (Co-design) आणि सह-उत्पादन (Co-production) यांवर भर दिला आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या फ्रान्स दौऱ्यानंतर परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी माध्यमांशी संवाद साधताना सांगितले की, भारताची भूमिका स्पष्ट असून कोणत्याही संरक्षण करारामध्ये देशांतर्गत उत्पादन आणि स्थानिक तंत्रज्ञान क्षमतांचा जास्तीत जास्त विकास हा प्रमुख उद्देश असेल.
भारतीय हवाई दलाकडे सध्या राफेल लढाऊ विमानांचा यशस्वी वापर होत असल्याने भविष्यातील सहकार्याबाबत भारत आणि फ्रान्स यांच्यात चर्चा सुरू आहे. मात्र ही चर्चा केवळ राफेल विमानांपुरती मर्यादित नसून संरक्षण क्षेत्रातील व्यापक सहकार्यावरही केंद्रित असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
दरम्यान, भारताने ११४ राफेल लढाऊ विमानांच्या खरेदीसाठी फ्रान्सला सुमारे ३.२५ लाख कोटी रुपयांच्या सरकारी-ते-सरकारी (G2G) करारासाठी ‘लेटर ऑफ रिक्वेस्ट’ (LoR) पाठवले आहे. या प्रस्तावानुसार ११४ पैकी ९४ राफेल विमाने भारतातच तयार केली जाणार असून, फ्रान्सची डसॉल्ट एव्हिएशन आणि भारतीय भागीदार कंपनी यांच्या संयुक्त सहकार्याने उत्पादन होणार आहे.
विशेष म्हणजे, राफेल विमानांचे फ्रान्सबाहेरील उत्पादन प्रथमच भारतात होणार आहे. या प्रकल्पामध्ये सुमारे ५० टक्के स्थानिकीकरण (Localization) असेल. तसेच भारतीय शस्त्रास्त्रे आणि तंत्रज्ञान प्रणाली राफेल विमानांमध्ये समाविष्ट करण्याची मुभाही भारताला मिळणार आहे.
सध्या भारतीय हवाई दल आणि नौदलाने मिळून ६२ राफेल विमानांची ऑर्डर दिली आहे. प्रस्तावित ११४ विमानांच्या खरेदीनंतर देशातील राफेल विमानांची संख्या १७६ वर पोहोचेल. भविष्यात भारतीय नौदलाने आणखी ३१ राफेल विमाने घेण्याची इच्छा व्यक्त केली असून, त्यानंतर ही संख्या २०० च्या पुढे जाण्याची शक्यता आहे.
संरक्षण मंत्रालयाच्या सूत्रांनुसार, फ्रान्सकडून पुढील दोन ते तीन महिन्यांत प्रस्तावाला उत्तर मिळण्याची अपेक्षा असून पुढील वर्षभरात या महत्त्वाच्या कराराला अंतिम स्वरूप मिळू शकते.
भारतासमोर लढाऊ विमानांच्या स्क्वॉड्रनची कमतरता हे मोठे आव्हान असून, अत्याधुनिक ४.५+ पिढीतील राफेल विमानांच्या समावेशामुळे भारतीय हवाई दलाची ताकद लक्षणीयरीत्या वाढणार असल्याचे मानले जात आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे :
११४ राफेल विमानांच्या खरेदीचा प्रस्ताव
९४ विमाने भारतातच तयार होणार
प्रथमच फ्रान्सबाहेर राफेलचे उत्पादन
सुमारे ५०% स्थानिकीकरण
भारतीय शस्त्रास्त्रे आणि प्रणाली समाविष्ट करण्यास परवानगी
'मेक इन इंडिया'ला मोठी चालना
भारतीय हवाई दलाच्या क्षमतेत मोठी वाढ अपेक्षित आहे.
डिस्क्लेमर :
ही बातमी परराष्ट्र मंत्रालय (MEA), संरक्षण मंत्रालयातील अधिकृत सूत्रे आणि वृत्तसंस्था ANI यांनी दिलेल्या माहितीनुसार तयार करण्यात आली आहे. संरक्षण करार आणि वाटाघाटींशी संबंधित तपशीलांमध्ये पुढील काळात बदल होऊ शकतात. अधिकृत घोषणांनाच अंतिम मानावे.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
