मुलांच्या आत्मविश्वासासाठी पालकांनी टाळाव्यात अशा ३ गोष्टी

पालक नेहमी आपल्या मुलांच्या भल्याचाच विचार करतात — त्यांना शिकवतात, प्रोत्साहित करतात आणि यशस्वी व्हावं यासाठी प्रयत्न करतात. पण काहीवेळा राग, थकवा किंवा ताणाच्या क्षणी आपण नकळत काही शब्द वापरतो, जे मुलांच्या आत्मविश्वासावर परिणाम करू शकतात. चला पाहू या, अशा तीन सामान्य वाक्यांऐवजी कोणती सकारात्मक वाक्यं वापरता येतील.

1 “तू तुझ्या मित्रासारखा का नाही?”

तुलना करण्यामागचा हेतू चांगला असला तरी त्याचा परिणाम उलट होतो. मुलांना वाटू शकते, “मी पुरेसा चांगला नाही.” त्यामुळे स्पर्धा आणि कमीपणाची भावना निर्माण होते.
     * त्याऐवजी म्हणा:
“मला तुझं चित्र खूप आवडलं, तुझ्यात खूप सर्जनशीलता आहे. आपण त्यात आणखी सुधार करूया!”

2 “असं रडू नकोस / तू खूप सेंसिटिव्ह आहेस.”

असं बोलल्याने मुलांना त्यांच्या भावनांना कमी लेखल्यासारखं वाटतं. यामुळे ते स्वतःच्या भावनांवर विश्वास ठेवणं थांबवतात.
    * त्याऐवजी म्हणा:
“मला कळतं की तुला हे खूप वाईट वाटलंय. चल, आपण यावर बोलूया.”

 3“असं करत राहिलास तर तू कधीच यशस्वी होणार नाहीस.”

हे वाक्य चेतावणीसारखं वाटतं, पण त्यातून भीती निर्माण होते. मुलांना वाटतं, “मी अपयशीच ठरणार.”
   * त्याऐवजी म्हणा:
“थोडं वेगळं सराव केलास तर तू नक्की सुधारशील.”

 सकारात्मक शब्दांची ताकद

पालकांचे शब्द म्हणजे मुलांच्या आत्मविश्वासाचा पाया असतो. तुलना, दोष किंवा नकारात्मक इशाऱ्यांऐवजी जर आपण प्रोत्साहन, समजूतदारपणा आणि विकासावर भर दिला, तर मुलांमध्ये आत्मविश्वास आणि स्थैर्य वाढते.

लक्षात ठेवा — मुलं आपण काय बोलतो ते विसरू शकतात, पण आपण त्यांना कसं वाटू दिलं ते आयुष्यभर लक्षात ठेवतात. 

 अस्विकृतीकरण (Disclaimer)

वरील लेखातील माहिती ही सामान्य पालकत्व मार्गदर्शनाच्या उद्देशाने दिली आहे.
ही कोणत्याही मानसशास्त्रीय उपचार, निदान किंवा व्यावसायिक सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही.
प्रत्येक मूल वेगळं असतं — त्यामुळे पालकांनी आपल्या मुलांच्या स्वभावानुसार संवेदनशीलतेने वागावं.